Bashkimi Kombėtar
Mirė se erdhė nė forum " Bashkimi Kombėtar "
Qėndro i lidhur me ne ! Disponim te kėndshėm tė kontribojm pėr kombin larg ofendimet dhe zėnkat...



 
ForumForum  PortalliPortalli  GalleryGallery  RegjistrohuRegjistrohu  identifikimiidentifikimi  

Share | 
 

 DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN

Shko poshtė 
AutoriMesazh
Kristaq F. Shabani
Miqte e Forumit
Miqte e Forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 11553
Age : 59
Vendi : Gjirokaster, Albania
Profesioni/Hobi : Poetry
Registration date : 04/07/2008

MesazhTitulli: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    Tue Jul 17, 2012 12:31 pm

16 KORRIK 2012

LUMTURI NDJEN EDHE KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN TENDE




DREJTSHKRIM


Tema e ditės

Rreth veprimtarisė sė Kėshilli Ndėrakademik i Gjuhės Shqipe

Kėshilli Ndėrakademik i Gjuhės Shqipe nuk ka fuqinė e njė kongresi pėr drejtshkrimin e s’mund tė “pėrmbysė” vendimet e Kongresit tė Drejtshkrimit (1972), nuk ka as fuqi urdhėruese a detyruese pėr shtetin, pėr arsimin, pėr median, pėr shoqėrinė civile etj. Ky Kėshill sugjeron mbi baza shkencore rastet kur drejtshkrimi duhet prekur
Jani Thomai
Nė fillim pak fjalė pėr Kėshillin Ndėrakademik pėr Gjuhėn Shqipe (KNGJSH), qė mund tė jenė tė tepėrta pėr ata qė i dinė, por qė mund tė vlejnė pėr ata qė nuk kanė informacionin e nevojshėm, megjithėse ky informacion, pak a shumė, ėshtė dhėnė qė nė themelimin e kėtij Kėshilli, ėshtė pėrsėritur edhe nė “Njoftim pėr median” pėr mbledhjen e muajit mars, si dhe nė raste tė tjera. KNGJSH u themelua me Vendimin e Akademisė sė Shkencave tė Shqipėrisė dhe tė Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Kosovės, mė 27 tetor 2004, “si organ me autoritet shkencor pėr shqyrtimin e tė gjitha ēėshtjeve qė lidhen me pėrdorimin dhe zhvillimin e shqipes standarde”, pra, e theksoj, si organ shkencor, mė tej pėr shqyrtimin e tė gjitha ēėshtjeve dhe nė fund qė lidhen me pėrdorimin dhe zhvillimin e shqipes standarde. Kjo do tė thotė qė ky Kėshill diskuton nė rrafsh shkencor ēėshtjet qė ai mendon se duhen diskutuar, jep argumente shkencore pėr njė ndryshim tė mundshėm ose kundėr ndryshimit dhe, pas diskutimeve, formulon mendimin mė tė pėrgjithshėm pėr ēdo ēėshtje. Kjo do tė thotė qė ky Kėshill nuk ka fuqinė e njė kongresi pėr drejtshkrimin e s’mund tė “pėrmbysė” vendimet e Kongresit tė Drejtshkrimit (1972), i paraprirė nga Konsulta e Prishtinės (1968), tė jetėsuara nė praktikėn gjuhėsore mbi dyzetvjeēare; nuk ka as fuqi urdhėruese a detyruese pėr shtetin, pėr arsimin, pėr median, pėr shoqėrinė civile etj., kudo ku pėrdorimi i standardit ėshtė nė fushėn e vet. Dikush ia mohon tė drejtėn kėtij Kėshilli Ndėrakademik e me pėrbėrje kombėtare tė diskutojė e tė bėjė propozime pėr ndryshime nė drejtshkrim, kur vetė boton fjalor drejtshkrimor me ndryshime tė tilla pa ua ndier nevojėn diskutimeve nė ndonjė forum shkencor dhe ēorienton kėshtu shkollėn e gjithė ata qė pėrdorin (e duhet tė vijojnė tė pėrdorin) rregullat e drejtshkrimit nė fuqi qė nga Kongresi i Drejtshkrimit. A janė shkelur tė drejtat e autorėve tė “Fjalorit drejtshkrimor tė gjuhės shqipe” tė vitit 1976 me botimin e kėtij Fjalori tė ri drejtshkrimor, nuk jam nė gjendje ta gjykoj juridikisht. Nė themelimin e tij Kėshilli kishte 17 anėtarė nga Shqipėria, Kosova, Maqedonia e diaspora arbėreshe: akademikėt Shaban Demiraj (bashkėkryetar), Idriz Ajeti, Remzi Nesimi, Besim Bokshi (bashkėsekretar), Rexhep Ismajli (bashkėkryetar), Francesk Altimari, Jani Thomai dhe profesorėt Emil Lafe (bashkėsekretar), Gjovalin Shkurtaj (tani akademik), Seit Mansaku, Mehmet Ēeliku, Enver Hysa, Tomor Osmani, Isa Bajēinca, Shefkije Islamaj, Imri Badallaj, Abdullah Zymberi. Bashkėkryetarėt dhe bashkėsekretarėt kryenin edhe funksionin e njė kryesie tė Kėshillit. Vitin e kaluar, Kėshilli u plotėsua me 5 anėtarė tė rinj: akademikėt Kolec Topalli, Ethem Likaj dhe profesorėt Shezai Rrokaj, i ndjeri Fadil Raka (i cili u zėvendėsua me Rrahman Paēarrizin) dhe Bardh Rugova. Me kėtė rast u krijua edhe njė kryesi e re e KNGJSH prej 5 akademikėsh (Jani Thomai, Rexhep Ismajli – bashkėkryetarė dhe Kolec Topalli, Besim Bokshi, Ethem Likaj – anėtarė). Kėshilli dhe kryesia e tij funksionojnė sipas rregulloreve tė veta. Siē shihet, Kėshilli ka anėtarė nga tė gjitha trojet e shqipes dhe nga tė gjitha institucionet shkencore kryesore qė merren me gjuhėn (nga dy Akademitė, nga Instituti i Gjuhėsisė dhe i Letėrsisė i Tiranės, nga Instituti Albanologjik i Prishtinės, nga universitetet e Tiranės, e Elbasanit, e Shkodrės, e Prishtinės, e Prizrenit dhe e Kozencės. Ēėshtjet qė lidhen me emėrtimin e Kėshillit, me varėsinė nga Akademitė qė e kanė themeluar, me buxhetin etj., u takojnė Kryesive tė dy Akademive. Nė vitet 2005-2006 Kėshilli zhvilloi (nė Prishtinė) disa diskutime pėr ēėshtje tė leksikut e tė drejtshkrimit, tė pėrdorimit tė shkronjės sė madhe etj., pastaj pati njė ndėrprerje tė gjatė, pėr shkak tė reformės nė Akademinė e Shkencave tė Shqipėrisė, dhe rifilloi nė mars tė kėtij viti (6-8 mars nė Tiranė) me diskutimin e problemeve qė lidhen me leksikun, terminologjinė e huazimet leksikore (anglicizmat) nė shqipen standarde. Njoftime pėr median janė dhėnė gjithsaherė janė zhvilluar mbledhje tė Kėshillit. Pėrfundimet nga diskutimet u janė pėrcjellė dy Kryesive tė Akademive. Pra, a mund tė cilėsohet ky Kėshill si “ilegal”, “i fshehtė”, “i paaftė” etj.? Akademikėt e nderuar Idriz Ajeti, Shaban Demiraj e Remzi Nesimi nuk kanė marrė pjesė nė mbledhjet e sivjetme tė Kėshillit (pėr shkak tė moshės), por pėr mbledhjen e marsit akademik, Shaban Demiraj i dha mendimet e veta me shkrim; po kėshtu veproi edhe profesor Emil Lafe. Mbledhja e fundit e Kėshillit nė Tiranė (26-28 qershor), siē ėshtė bėrė e ditur nga “Njoftim pėr median”, diskutoi pėr probleme tė drejtshkrimit tė zanores ė tė patheksuar nė gjuhėn standarde shqipe. Po nė kėtė njoftim ėshtė thėnė qė “diskutimet u pėrqendruan nė disa raste konkrete tė drejtshkrimit tė kėsaj zanoreje nė pozicion paratheksor e pastheksor, u dhanė mendime e u bėnė propozime pėr njėsimin e rasteve tė njėjta me zgjidhje tė dyfishtė nė drejtshkrimin e kėsaj zanoreje, si gjatė fleksionit, ashtu edhe gjatė formimit tė fjalėve, pėr mėnjanimin a pakėsimin e mundshėm e tė dobishėm tė pėrjashtimeve, pėr thjeshtimin e mėtejshėm tė ndonjė rregulle tė shkrimit tė ė-sė sė patheksuar nė pozicion paratheksor a pastheksor nė pajtim me gjendjen e sotme tė shqipes standarde etj.”. E dhashė tė plotė kėtė paragraf pėr tė theksuar se ky ėshtė qėllimi dhe orientimi i diskutimeve nė Kėshill. Por a mbetemi plotėsisht e gjithnjė kėtu? Ka disa arsye qė jo rrallė kapėrcehen kufijtė e njė orientimi tė tillė dhe “ndizen” diskutimet. Po pėrmend vetėn tri: Sė pari, ėshtė vetė ēėshtja shumė e gjerė dhe e ndėrlikuar e zanores ė tė patheksuar nė gjuhėn shqipe: paratheksore, pastheksore, fundore, nė rrokje tė hapur a tė mbyllur, nė grupe tė veēanta bashkėtingėlloresh, nė eptimin e fjalėve dhe nė formimin e fjalėve, a ėshtė element i temės sė fjalės apo ėshtė e shtuar (mbėshtetėse) etj. Sė dyti, zanorja ė e patheksuar nė gjuhėn shqipe nė shumė raste nė tė folurit e lirė nuk shqiptohet, jo vetėm nė tė folmet veriore, por edhe nė ato jugore; mosshqiptimi bėn trysni nė prirjet pėr mospasqyrimin e saj nė shkrim, veēanėrisht nė pozicione e fjalė tė caktuara. Shihni nė disa bulmetore si i shkruajnė: djath, gjalp, mjalt). Sė treti, ėshtė e natyrshme qė nė 22 anėtarė tė Kėshillit tė ketė koncepte tė ndryshme pėr standardizimin gjuhėsor ose pėr kufijtė e standardit, pėr raportin e ruajtjes sė sistemit me afrimin e shkrimit me shqiptimin, madje ka edhe ndjeshmėri tė ndryshme gjuhėsore. Kjo duket jo vetėm nė diskutimet nė Kėshill, por edhe nė mendimet qė jepen nė media, me njė larmi tė madhe brenda kufijve tė dy skajeve: tė mos preket asgjė nga drejtshkrimi i sotėm ose, e kundėrta, tė ndryshojė thellė ky drejtshkrim. Kjo larmi mendimesh, sa kohė ka argumentim shkencor e mbetet nė rrafshin e diskutimit shkencor, mė duket e natyrshme. Prandaj edhe pėrfundimet e mbledhjes sė fundit tė Kėshillit kanė dalė nė kėtė klimė, si mendime a propozime me mbėshtetje mė tė pėrgjithshme tė diskutuesve tė pranishėm, jodetyruese pėr t’u zbatuar menjėherė nė fushat e pėrdorimit tė standardit. Nė procesin e zbatimit tė ēfarėdo zgjidhjeje drejtshkrimore nuk mjafton puna e gjuhėtarėve. Pasi pėrfundimet e Kėshillit tė botohen e t’i nėnshtrohen njė diskutimi tė hapur e tė gjerė, do tė duhet njė tjetėr organ a organizėm, me fuqi ligjore (tė dhėnė nga qeveritė a parlamentet), qė mund t’i bėjė ato tė vlefshme pėr drejtshkrimin e standardit zyrtar. Dhe kjo nuk ėshtė punė javėsh a muajsh. A duhet prekur drejtshkrimi i sotėm? Aty ku ndihet e nevojshme po. Ėshtė e shprehur edhe nė Rezolutėn e Kongresit tė Drejtshkrimit. Fundja edhe Kushtetuta nuk ėshtė fare ose kurrė e paprekshme. Ēėshtja ėshtė a ka vend pėr ndryshime dhe si ligjėrohen ato. Siē duket, ka, sepse disave edhe vetė drejtshkrimi i sotėm ua ka hapur shtegun, ose ndonjė zgjidhje nuk i ka qėndruar kohės, ose ka ndonjė dukuri tė pakodifikuar. Dhe gjuhėtarėt nuk munden (e nuk duhet) t’i pėrvidhen pėrballjes me kėto ēėshtje. Pėr shembull, nėse nė “Rregullat e drejtshkrimit” nė fuqi kėshillohet tė shkruhet shkaktar, tregtar etj., ėshtė e mundur atėherė tė shkruhet pa ė mbėshtetėse edhe harktar, lajmtar etj.; nėse shkruhet pa ė fundore tė temės fjalėformuese lojtar, rojtar etj. (nga lojė, rojė), mund tė shkruhet njėsoj edhe gojtar etj. (nga gojė) (natyrisht me pėrjashtime tė tipi luftėtar, naftėtar etj.). Nuk dobėsohet sistemi edhe po t’i shkruajmė pa ė fundore disa emra mashkullorė me ė fundore (atė, lumė, djalė, kalė, ballė, gjalpė, djathė, drithė, ujė etj.), edhe me ndonjė pėrjashtim nė fjalėformim. Po ashtu nuk dėmtohet sistemi po tė shkruajmė sikundėr i anasjelltė edhe i zhdėrvjelltė, sikundėr i yndyrtė edhe i lyrtė etj. Nga vetė parashtresat (qė pėrgatiten nga grupe specialistėsh tė fushės) dhe nga diskutimet nė Kėshill, duken tri lloje dukurish: 1. Pėr raste tė qarta, qė mėnjanojnė zgjidhjet dyfishe pėr njėsi fonetike tė njėjta, thjeshtojnė rregullat e mėnjanojnė a pakėsojnė pėrjashtimet, ka njė pajtim thuajse tė plotė mendimesh, sepse kėto bėjnė pėrgjithėsime mė tė mėdha nė sistemin drejtshkrimor tė shqipes standarde. 2. Pėr raste kur rrethanat fonetike e gjuhėsore pėrgjithėsisht janė tė ndryshme, ka pasur mė shumė diskutime tė kundėrta; edhe unė nuk pajtohem, fjala vjen, me propozimin qė tė bjerė ė-ja fundore e temės sė pėremrit gjithė gjatė formimit tė fjalėve, si gjithfuqia, gjithkombėtar, gjithvjetor, sipas rasteve gjithmonė, gjithēka, gjithkund etj.; kėtu kemi tipe tė ndryshme tė formimit tė fjalėve: gjithmonė [ < gjithė+motin(ė)] ėshtė pėrngjitje dhe dihet qė rėnia e tingujve nė formime tė tilla ėshtė dukuri e zakonshme, kurse te gjithėfuqia kemi formim fjalėsh me prejardhje, ku bashkohen tema tė plota; thuajse e njėjta gjė edhe te formimet me vetė-. 3. Zgjidhje qė, sipas meje, as ėshtė menduar e as mendohet se do tė vihen nė diskutim, siē janė pėrmendur disa shembuj, ndoshta pėr mosdije, nė media, sikur kėmba, zėri e bėra do tė bėhen kamba, zani e bana, se nėnės e babait do tė shqiptohen nans e babs etj.! Kush i ka nxjerrė kėto zgjidhje drejtshkrimore, le tė japė burimin. Diskutimet janė regjistruar tė plota nė diktofon dhe nė procesverbalin e mbledhjes dhe i kanė tė dy Akademitė e Shkencave. Tė mbledhjes sė marsit janė edhe me figurė (tė filmuara). Gjithsesi, mė vjen ta marr pėr tė mirė edhe kėtė shqetėsim. Ēdo ndryshim qė prek sistemin pa arsye bindėse, sidomos nė dukuri kategoriale, nuk sjell dobi, sepse qėllimi i punės sė Kėshillit, larg ēdo fryme krahinoriste a politizuese, nuk ėshtė tė prishė a tė ndryshojė sistemin e tanishėm drejtshkrimor, por ta bėjė atė mė tė thjeshtė e mė tė lehtė pėr t’u pėrvetėsuar, nuk ėshtė tė lėkundė, tė dobėsojė a tė ndėrrojė bazėn e standardit tė sotėm, por ta forcojė atė duke e ēliruar nga kontradiktat, pėrjashtimet e vėshtirėsitė. Sa pėr “teorinė” e tri standardeve gjuhėsore tė shqipes, mendja ime, tė paktėn, nuk e rrok dot qė kjo ėshtė e mundur tė bėhet brenda njė Kėshilli, do tė duheshin tre kėshilla tė tillė qė tė luftonin secili pėr standardin e vet dhe jo tė bashkoheshim nė njė Kėshill. Nuk duam ta lėndojmė, aq mė pak ta shkatėrrojmė njė vlerė kaq tė ēmueshme e me fuqi bashkuese kombėtare, qė lumturisht e kemi arritur tashmė, siē ėshtė gjuha jonė e njėsuar. Por do tė diskutojmė. Dhe nuk ėshtė fjala “tė operojmė njė organizėm tė shėndoshė”, por tė kujdesemi pėr shėndetin e tij, qė tė jetė gjithnjė mirė, jetėsor, i fuqishėm e i qėndrueshėm. Roli i shtetit, i shkollės, i mediave, i shkrimtarėve, i pėrkthyesve e i tė gjitha bashkėsive qė kanė nevojė pėr standardin dhe duhet ta pėrdorin atė, tashmė dihet. Tė paktėn kėtė bindje kam unė dhe kėshtu i gjykoj unė detyrat e tė drejtat e kėtij Kėshilli. Pėr kėtė qėndroj nė Kėshill.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://kristaniada.tripod.com  http://pegasialwriters.tripod.com
Kristaq F. Shabani
Miqte e Forumit
Miqte e Forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 11553
Age : 59
Vendi : Gjirokaster, Albania
Profesioni/Hobi : Poetry
Registration date : 04/07/2008

MesazhTitulli: Re: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    Tue Jul 17, 2012 12:32 pm

Merita Xhanari, Edi Gashi, Rami Kamberi dhe 109 tė tjerė e pėlqejnė kėtė.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://kristaniada.tripod.com  http://pegasialwriters.tripod.com
Kristaq F. Shabani
Miqte e Forumit
Miqte e Forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 11553
Age : 59
Vendi : Gjirokaster, Albania
Profesioni/Hobi : Poetry
Registration date : 04/07/2008

MesazhTitulli: Re: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    Tue Jul 17, 2012 12:36 pm

Festim Liti ·
Te shkruash bukur gjuhen e nenes,nuk eshte vetem nje lumturi e pakrahasueshme,por edhe nje detyre fisnike....

Ramadan Asllani
Po, miku im! Ajo qė shkruhet, e sidomos kur drejtshkruhet ėshtė dėshmia qė jeton edhe pas nesh, pra, kurrė nuk vdes!...

Filip Gjergji
gjuha shqipe sa e embel sa e mire sa e bukur sa e gjere urime

Gjergj Nikolla Te shkruash brenda normave dhe rregullave te drejtshkrimit eshte me e pakta qe duhet te bejme,te pakten ne qe shkruajme e botojme...

Te mos perdorim as ne te folur,as ne te shkruar,fjale e fjaleza te nderfutura me/pa qellim,vecanerisht nga shitamendasit modern,sidomos ato emigrante qe gjoja jane poliglote...
Eshte detyrim,vetem shqip!
Respekte mik,poet,shqipdashes i perhershem Kristaq!





Thanas Jani
Ka 40 vjet qė u mbajt Kongresi i Drejtshkrimit dhe ne akoma nuk kemi mėsuar tė FLASIM SHQIP. Kėrkojnė disa "Gjuhėtarė" qė tė bėhen ndryshime. Kjo ėshtė njė ēoroditje gjuhėsore (ėshtė mė e pakta kjo), qė nė Shqipėrinė-100 vjet pavarėsi, tė mos dijmė se ēfarė tė belbėzojmė, me "ė" apo pa "ė"... Pse nuk kėrkojnė kėta Gjuhėtarė qė tė mbrohet me ligj pastėrtia e gjuhės shqipe, se ėshtė pėr t'u vajtuar?!! Kemi nevojė pėr Bashkim e jo Veēim, tė nderuar gjuhėtarė!


Gjergj Nikolla
Ndoshta e kane kete ide,ngaqe kur ndien ne media vizive se politikane te ndryshem kur nuk dine e s'kane c'te thone i ngopin nje shtate-tete here ne nje te vetme eeeeeeeeeeeeeeee...per te plotesuar intonacionin!

Filip Gjergji
duhet gjuhe e unisuar dhe e kuptueshme me gjuhet e tjera nderkombetare nuk mund te kthehemi mbrapa e ta shkruajme gjuhen te gjitha ato fjale qe munden te transformohen ne gjuhe standarde sot nuk eshte keq te unisohen edhe te formojme nje gjuhe unike te flasim te gjithe njesoj per kete kerkohet studim analiz kohe edhe mjete vetem duhet durim,puna dhe durimi e thejne qelikun.


Kristaq Shabani
Eshte koha qe ate, te cilen kemi arritur ne lartesimin e gjuhes sone te bukur shqipe ta ruajme si nje thesar te ēmuar, por edhe te mundohemi ta pasurojme fondin e kesaj gjuhe me fjaleformime te reja mbi bazen e saj... Kete proces te bukur e realizojne krijuesit e vertete dh e evidentojne studiuesit e mirefillte. Keshtu dhe vetem keshtu me nje pune te studiuar shkencore mund te te behemi te "bukur". Tendencat e ndryshimit ne nivelit e perfaqesimit gjuhesor duhet te behen te "pjekura" dhe jo nga "politikane", te cilet asqe mund te mendohet se mund te sjellin ndryshueshmerine gjuhesore, veprime keto meskin epe rte rene ne sy dhe per te mbetur ne historine gjuhesore... Jemi merzitur nga te paaftet, te cilet shkelin mbi thesarin gjuhesor... me te foluren e tyre memece. Revolucion gjuhesir asqe mundte mendohet te behet , Gjuha zyrtare e unisuar eshte nje arme e fuqishme e te folures dhe e prezantimit.... Askush nuk ndalon perdorimin e dialekteve te bukur ate shqipes ne perdorimin eperditshem . n eketo dialekte duhet te qemtohen "perlat" gjuhesore " E bukura kurre nuk mposhtet , por ajo dritohet dhe rrugeton ne shekuj dhe mijevjeēare... Gjuha shqipe eshte nje gjuhe shume e pasur, e cila te krijon dhe te le hapesire te poetizosh, te kengerosh , te bilbilosh dhe te sfidosh , pasi eshte gjuha e gjuheve. Ne te perditshmen ndeshemi me me slogane , me huazime te panevojshme, me nje te folur "ngreē"... Le te japim kontributin tone ne kete veprim me thelb : Ruaje gjuhen tende, shkruaje dhe fole ate bukur e paster ... Krenoju per gjuhen tende , gjuhen tende te lashte, e bukura midis shoqeve !" Ne krijuesit , ku do qe ndodhemi te jemi protagonistet e ruajtjes se gjuhes sone ...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://kristaniada.tripod.com  http://pegasialwriters.tripod.com
Kristaq F. Shabani
Miqte e Forumit
Miqte e Forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 11553
Age : 59
Vendi : Gjirokaster, Albania
Profesioni/Hobi : Poetry
Registration date : 04/07/2008

MesazhTitulli: Re: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    Tue Jul 17, 2012 12:40 pm

Lulzim Hajdari
Prsh miq.... Djalit tim mesuesja i kishte dhene noten 7 ne nje Hartim,..dhe korrigjuar emrin..Nanė.... Dhe me ate Nėnė...BABI me thot ai..un nuk mund ta shqiptoj mire me ė..se duhet te forcohem e tė shtrengohem....Jo Bir i them...Fjala Nanė eshte fjale Shqipe, e vjeter e stergjyshrve tane..e s mund ta mohojm ate....Dhe djali im ishte munduar te shkruaj gjuhen time, te stergjusherve tane....ate Shqipen e vjeter e te plote.....

Blerina Jaupaj
Me vjen mire qe ka akoma njerez qe kujdesen per drejtshkrimin e gjuhes sone te bukur shqipe. Fatkeqesisht kemi 99% te popullsise qe flasin nje gjuhe te bastarduar nga fjalet e huaja apo nje shqipe e shkruar keq, kur atje ku duhet "ė" mungon dhe atje ku s'duhet, i shtohet, ky shkronja "dh" behet "ll, apo th". Te dhembin syte kur sheh fjale te shkruara keq dhe te duhet perkthyes kur degjon lajmet ne televizionet shqiptare.


Demė Shala-Ēeku ·
Une vi nga sektori teknik, Ju njerzt e letrav gjuhtart pse nuk behi ne nji mendim e me fshi prej shkronjau te analfabetit ton, gerrmen -ė- mduket qe ska vler kja shkronji. mjaft ishim te shujavt me shekuj tani edhe bota e modernizimit, ec e gjaje at dreq shkronje dhe ku me vu e mos me gabu ne drejtshkrim.


Ndue Shabaku
Dikutimi i pare SERIOZ e DINJITOZ qe shoh te trajtohet kaq me pasterti ne fb per gjuhen!!
Ne qofte se ka nje element kulturor qe mund te krahasohet me boten e qyteteruar dhe te ndjehemi KRENAR, eshte pikerisht gjuha e njesuar SHQIPE! Kjo mund te krahasohet pa frike me gjuhet e vendeve qe kane shkallen me te larte te zhvillimit e konsolidimit te gjuheve te tyre!
Pa perseritur shtoj qe gjuha eshte fenomen shoqeror, por problemet e gjuhes i njohin studjojne dhe rregullat i vendosin SHKENCETARET, ne rastin konkret LINGUISTET (shqipt gjuhetaret). Populli duhet te dije qe eshte ēeshtje kryekeput e gjuhetareve me institucionet perkatese qe studjojne ...... te vendosin dhe te kerkohen shkeputje nga njesimi ne favor te dialekteve eshte REGRES!
E kunderta eshte te diskutohet mbi baza shkencore qe gjuha t'u pergjigjet nevojave e perspetivave te zhvillimit, dhe se ne forumet e LEGJITIMUARA te kete edhe permiresime!

Lulzim Hajdari

Zakonisht, kur kerkohet me u ndreqe dicka, njerezit nuk duhet me pase frike, frika vjen kur prishet dicka. Sepse, sidomos ne Veri dhe Kosove, problemi asht se po ka dallim te madh midis te folmes dhe asaj si shkruhet. Mesuesja ia merr gabim nxenesit nese shkruan: nana, hana, sIQ E THEKSOVA DHE ME LARTE..kur 70 % e shqiptareve e shqiptojne keshtu. Ose probleme me zanoret e panevojshme fundore, etj, etj.i Duhet nji afrim me i madh i dialekteve, tosknishtja asht gjuhe shqipe, si gegnishtja, gjuhe shqipe, dmth, variante qe afrojne gjuhen. Nese gjuhetaret do kembengulin ne 72-in, pa krye ndryshime, plotesime, ky asht gabim. Nese me mirekuptim, gjenden pikat ma te mira te dy dialekteve, kjo do ish mrekullia jo vetem gjuhesore...Ju prsh miq....


Tefta Sala Begu
Te shkruash mire gjuhen tende eshte detyrim qe duhet permbushur nga te gjithe besoj,sepse te gjithe mesojne ne shkolle sesi shkruhet gjuha..
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://kristaniada.tripod.com  http://pegasialwriters.tripod.com
Kristaq F. Shabani
Miqte e Forumit
Miqte e Forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 11553
Age : 59
Vendi : Gjirokaster, Albania
Profesioni/Hobi : Poetry
Registration date : 04/07/2008

MesazhTitulli: Re: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    Tue Jul 17, 2012 12:43 pm

Erol Sejdiu
Mr.Eroll Sejdiu-Gjuha ėshtė e hapur dhe u nėnshtrohet zhvillimeve tė kohės, por jo tė prekim nė kodin drejtshkrimor e gramatikor tė elementeve tė standardizuara sepse kėtu ndryshimet janė tė ngadalshme, bėhen sipas natyrės sė gjuhės dhe nuk bėhen sipas ndryshimit tė erėrave politike.Shkrimtari i madh gjerman Gėte thoshte: “- Secili qė flet kujton se mund tė flasė edhe mbi gjuhėn”.


Kristaq Shabani
Te mos kemi kurfare frikesim nga diskutimi apo nga dhenie e mendimit te lire. Secili pershfaq mendimin e vet, e argumenton ate, sipas kapacitetit, njohjeve te tij ne lemin gjuhesor. Ky diskutim ka aq vlere sa duhet te merret ne konsiderate nga gjuhetaret , te cilet jane te “pergjumur” dhe hera- heres te drejtuar. Kjo eshte e pafalshme dhe eshte ne dem te gjuhes. Ekzistojne organizma te posaēme, te cilat merren me gjuhesine... Shfaqen "kukafshehti" dhe diskutojne "symbyllazi". Para syve te tyre dhe syve tane ndodhin fatkeqesi te denatyrimit te gjuhes; arrihet deri atje sa fjalite dhe frazat pergjysmohen tragjedikisht; madje nxenesit dhe studentet, por fatkeqesisht dhe pedagoget nuk dine rregullat e drejtshkrimit. Ka prej syresh , te cilet nuk mund te marrin as note pakaluese te mjafte!... Kjo ka ndodhur edhe ndodh edhe sot... Ne qe merremi perditshmerisht me gjuhen, me shkrimin e saj veme duart ne koke kur shkruhet apo flitet ... Mos t'u vije keq ka studente, sidomos te "shkencave " te sakta e te perpikta , te cilat asqe mund ta marrin nje note kaluese ne Drejtshkrimin e gjuhes amtare. Ju e dini dhe e njihni pervojen e vendeve te tjera, te cilat i japin paresi maksimale drejtshkrimit te gjuhes se tyre, por edhe pervetesimit te Himnit Kombetar...Kur eshte per te miren e Kombit, disa gjera te tilla te rendesise se veēante behen me ligj ... Mund te vesh duart ne koke edhe ne shkrimin e emertimeve te njesive tregtare, apo te firmave e tjere .... Ēuditerisht edhe ata, qe mund t'i shkruajne bukur numrat apo germat, duhet te japin provim per Drejtshkrimin e Gjuhes, i cili duhet te jete nje kusht kryesor per te ushtruar profesionin... Te gjithe politikanet apo te ashquajturit politikane, drejtuesit e pushteteve vendore , personeli i administrates e tjere, duhet te kalojne ne kete provim me detyrim.... Por edhe komisioni , i cili do te marre ne provim duhet te jete komision me nivel te larte dhe i pakorruptueshem... Masa te tilla te forta duhet te merren edhe per ata qe e quajne veten apo jane gazetare, apo jane te punesuar ne median e shkruar dhe ate elektronike..., pa u diplomuar ne kete drejtim. Ne kete kontekst duhet te behet nje "revolucion' Vetem duhet menduar mire per keto sa me siper... n enuk duhet te vrasim gjuhen, te pakesojme shkronjat (fonemat) te eliminojme shkronja se duam, kur gjuha jone tashma eshte burreruar, por edhe te plotesohen apo te eliminohen forma drejtshkrimi te paargumentuara...Nuk duhet te vrasin alfabetin tone te mbare!


Dragusha Ragip

Duke kerkuar ndjese si i paftuar nuk besoj se biseda juaj miq te jete kaq e ngushte aq ma shume kur kjo asht tashma e publikume ne f.b.. Autori dhe miku yne i nderuar zoti Kristaq Shabani ka treguar vertete nji perkujdesje duke informuar opinjonin dashamires ne lidhje me disa regulla ligjore te trajtimit te ketije problemi nga ku te gjithe jemi te interesuar. Zoti Shabani duke pare interesin e shumte ka marre kohen e mjaftueshme per te hedhur kete artikull qe kerkon patjeter nji pune profesionale . Faleminderit. Nisur dhe nga komentet e miqve tane te nderuar ne kete sofer me shume pergjegjesi verej se gati maximumi i te shkruarit te mendimit te miqve ashte gati ne vlere te barabarte te kodifikimit te derisotem te gjuhes shqipe. Kjo me len te kuptoj se masa e gjane e ka absorbuar tashma deri diku vendimin e 72 shit. Ndihem vertete i kenaqur nga kjo arritje qe gjithnji sipas mendimit tim , ashte faza ma e nalte e zhvillimit te nji shoqerie nese kemi te bajme me nji djalekt. Por ne diskutimin tim une nuk due te preke apsolutisht kete arritje te cilen une e shkruaj vete, por a kemi ba te njejtin hap dhe me djalektin tjeter te gegrishtes? Kush nga ju do ma pohonte nji gja te tille? Le te me thone pra perse kur flitet per persosje menjihere sjellin fjalen permbysje? Une me sa kam nxjerre mesime nga jete, kam verejtun se gjuha nuk ashte kurre matematike ekzakte por nje rrjelle brezash te cilet e persosin duke e njihesuar ate. A nuk ju vret veshim miqte e mi fjala qe nji personalitet i historise kombetare qe une kam shume respekt per te , te cilit per potencen intelektuale qe zoteron nuk po ja permend emrin, ku deklaroj dje ne nji kronik: Jo te permbyset historia ........ po perse duhet te dale kjo fjale bombe per logjiken time ne vend qe te thuhet historia ka nevoj te madhe per tu plotesuar ose dicka tjeter? A nuk jan pikerisht keto fjale qe po na japin flaken per tu corjentuar? Perse ne shqiptaret nuk kemi rezultante ndermjet dy exremeve siq e njeh te pakten dhe matematika? Ndaj miqte e mi duke i kerkue ndjese ne radhe te pare autorit si i paftuar qe jam mendoj qe gjithcka ne kete bote levize. Opsioni per te persosur nuk duhet te na trembe ose le te deklarojne me fakte qe gegrishtja asht zhvillue ne te njejtin hap siq asht persosun djalekti toske qe per mue ashte vertet fitore sepse asht dhe djalekti i nanes time. Faleminderit.


Dhimitraq Dhame Gjuha , Hymni dhe Flamuri Kombetar Nuk Duhen Prekur.

Kristaq Shabani
I nderuar Ragip Dragusha , ju mos e quani veten te paftuar ne kete diskutim, Kur eshte fjala per gjuhen e "gjirit" te gjithe jemi te ftuar te diskutojme per te miren dhe ecurine e saj, pasi ekemi nivelin te tille. Madje me merite mund te jeni dhe ne krye te tryezes se diskutimit. Ne kete tryeze kryeson vetem "menēuria " dhe "aftesia". Logjikat e rendeses dhe te permbysjes se gjuhes nuk ekzistojne tek asnje prej nesh, pasi do te notonim ne antilogjike. Ne te gjithe jemi dashamires te gjuhes sone per te cilen kemi krenimin qe e flasim. Jemi shume te perkushtuar per ecurin e gjuhes sone amtare. Krenohemi per te, si nje gjuhe shume lashte dhe paraprirese... Ndaj diskutimi eshte i drejte. Disa te veshur me petkun e gjuhetareve , te hedhur si mantel te profirte trupit te tyre, leshojne kushtrimin se, duke diskutuar kete apo ate rregull, do te kete pasoja! Shqiptaret jane mesuar dhe me aftesi kane vendosur shume kohe me pare per gjuhen e tyre te bukur dhe, natyrisht, ne kete " rregullsi te vendosur" edhe behen ndreqje , pa shpleksur esencen, thelbin, por ne te mire te perpareses... Shpesh here "gjuhetaret' nuk marrin pjese ne keto debate, i anashkaolojne, duke e bere te qarte se ata diskutojne ne "forume " akademike... Eshte koha te dilet ne arene dhe te "luftohet " haptas per te miren e gjuhes...

Erol Sejdiu
Si magjistėr i gjuhės shqipe mė duhet tė them se nuk i ėshtė hyrė nė hak dialektit tė gegėrishtes.Kėtu do tė marr nė syzim vetėm elementet e gegėrishtes qė kanė mbetur dhe pėrdoren nė gjuhėn standarde shqipe.

Nė vend tė togut ua tė toskėrishtes u mor togu ue i gegėrishtes, p.sh., banues, dėgjues, lexues, mėsues, shikues.

Kėshtu ndodh edhe me mbiemrat e formuar me prapashtesėn -shėm,
-shme e gegėrishtes, p.sh., i dėgjueshėm, i pranueshėm,e paharrueshme, e kuptueshme etj.

Gjithashtu r- e rotacizuar e toskėrishtes ka mbetur n- e gegėrishtes e pa rotacizuar nė disa fjalė tė prejardhura, p.sh.,luginė, greminė,zallinė, kodrinė,rrethinė, kushėrinia, frenoj, ardhmėni, hapėsinor, grunishtė, ranishtė etj.

Ndėrkaq si normė letrare tė gjuhės standarde pėrdoren edhe disa forma fonetike tė gegėrishtes, siē ėshtė pėrdorimi i e-sė te fjalėt: gjendje,mendje, vend, zemėr, brenda, qendra etj.

Po ashtu pėrdorimi i fonemės rr u mor nga gegėrishtja, nė tė gjitha pozicionet, p.sh., marr, burrė, rreth, rregull, rrotė etj.


Kristaq Shabani
Vetem argumenti tipik lot rol dhe eshte mbushamendes, dhe jo deshira ..

Dragusha Ragip
Pikspari falenderoj miqte e mi per mikpritjen qe vertete rralle e gjeje si ne kete sofer.
Respekte per te gjithe ju miqte e mi te fjales se shkruar shqip.
Respekti im perfshine dhe secialistin qe me argumentet e tije bindes solli prane nesh nji diskutin te mirfillte profesional qe nuk ka nevoj ti bashkengjitet sqarimi (titull) mbasi vete argumenti e mbulon masemiri ate dhe ma shum. Faleminderit.
Por miqte e mi ne pyetjen time te thjeshte dhe shqip une do te deshiroja te di se sa kane evoluar kete dy djalekte ne te folurit dhe te shkruarit shqip? A kemi diferencime te thella apo ma keq definime ndermjet tyne. Ma qarte :A I ka mbrritun kete rekorde zhvillimi dhe djelekti gege?
Mue si person nuk me rezulton i tille ,mbase gabohem por dhe historia ku pershkon kete perpjekje te linguisteve tane me hedhe ne dyshim dhe ja perse. Fale nji literature te bollshme te trashiguar nga babai im ne Shkoder mbaje mend se konferenca e pare e gjuhes shqipe asht mledhun diku nga viti 46 ne Tirane ku dy fjalimet e personaliteteve te asaje kohe Prof.Kostallari dhe Shyteriqi permbyllin konferencen me kete fjale: Djalekti I jugut duhet te merret si baze I gjuhes Shqipe ashtu siq foli Partizani dhe shkruajti ai gjate lufte 1941-1945.(Respekte ne radhe te pare per ato qe me idealin nuk vune as jeten e tyre ne llogari dhe njikohesisht me duhet ti jap nji pergjigje kesaje thanije se ato ishin dhe veriore). Ne dy kandveshtrimet e mia dalloj nga njera ane perpjekjet e asaj kohe te Shqiperise se kenetave, per nje drejtim te ri gjuhesore por nga ana tjeter dhe nje minim qe ne oret e parat te kesaje perpjekje te „Kundershtarit“ qe ne ate kohe ishte dhe politik. Nje drejtim I tille i lokomotives gjuhesore kishte te vetmin qellim sipas meje. Hedhjen ne ere te armes me te madhe te shkruarit te gegnishtes qe nepermjet saje do likujdoheshim armiqte e popullit si Fishta,Prendushi,Koliqi etj etjere. Nuk e gjeje te rastit qe pas 27 vjeteve ne krye te rezolutes se kongresit te 72 te jete pikerisht Prof. Kostallari i cili ma pare kishte deklarue mohimin e njeres ane. Dikush nga miqte e mi ne nji argument qe sjelle me tregon me numer faqe se ku ndodhet kjo apo ajo fjale ne fjalorin shqip. E falenderoj per mundimin por une qe po shkruej mendimin tim ketu, nuk kam kundershtue ndonjihere se fjalori ne mbi 35 fjale ne shqip nuk i ka dhe fjalet ne gege por kam deklarue sa mund qe keto fjale te fotografohen nga mendimi ne drejtevizim te pendes gege qe nuk prishe rrjellen e logjikes kuhderthanese. Dihet tashma dhe nga masa e gjane e folesve dhe shkruarsve se ate fjale qe e flet nuk don te thote se mund ta shkruash ne drejteshkrim,sipas ligjit te vendosur ne kongres ,ndaj mendoj une ketu duhet te punojne specialistet per te sheshuar sa ma shume kete dallim qe e ben gjuhen amorf. Ajo qe mue me ben te shkruaj mendimin tim persona,l jane shinat ku duhet te kaloje gjuha dhe jo numri i gureve qe levizin sipas klimes dhe erozionit ne trase. Sa keto shina e cojne me dy rrota lokomotiven te sigurte ne stacionin e brezave . Nese duam te marrim shembullin e proves ma te mire te ketije guri te rande shikoni ruset c‘far i bane gjuhes se vet nga ku dhe ne u infektuam. Rasti i modelit te gjuhes se Dantes solli nje shtytje te fuqishme perpara per italjanet qe fati e solli qe te gjallerohej kjo klime duke pasue me Petrarka si dhe Boccaccio te cilet i dhane drejtimin perfundimtare gjuhes per tu pranue nga te gjitha trevat e gadishullit italjan gjuha tredegeshe qe mori emrin Fjorentin. Asgja nuk duhet hedhur per mendimin tim c’do gja une e koncsideroj arritje qofte kjo ne nji drejtim por perse reliket e gjuhes se kombit mos te jene dhe pjese e studimeve te mirfillta. Nuk dyshoj ne shpjegimin e specialistit qe vertete me krijoj respekt por mund te them se edhe gegrishtja asht shqip ndaj mos te habitemi perse ajo diku,diku ka zane vend ne drejteshkrim . Faleminderit.
para 33 minutash · Nuk e pėlqej · 1
Dragusha Ragip Korigjim: Numri 35 duhet te ishte 35000 (mije). Faleminderit.
para 27 minutash · E pėlqej
Kristaq Shabani I nderuari Ragip interesante paraqitja juaj me siper .. Ne keshtu duhet te llogjikojme dhe te diskutojme ēilter... Duhet t'ju them se une rreth 15 vjet kame qenen e trevat verior ete Shqiperise dhe e njoh mire, per te mos thene "mjaft mire" dialektin gegenisht dhe te them te drejten me pelqen ky dialekt i pasur... Themelet jane vene qyshkur, tashme ne hedhim mendime te pjekura per ta shfaqur arkitekturen me bukur te kesaj gjuhe , e cila mund te them brenda nje periudhe te shkurter ka lulezuar dhe ka nje fond te madh te shkruar te saj .... Fjalesi i gjuhes sone eshte shume i pasur, por konstatoj se nuk perdoret fondi i ketij fjalesi. n elidhje me sa me siper une kam perfunduar nje liber , te cilin do ta ēoj se shpejti ne botim.... Shpesh here duke biseduar me miqte e mi per kete larmitet ata tulaten dhe thone; 'Fjale te bukura, por nuk i njohim dhe nuk ua dime kuptimin..."... Shpesh diskutohet nga pozita mosnjohje , por ne kemi objekt njohjen... Vete njohja qe kemi per shkencen letrare dhe te gjuhes na detyron qe te jemi korrekte me te ...


Kristaq Shabani
I nderuari Erol, ju falenderoj per marrjen pjese nekete diskutim me aftesi njohje ...
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
http://kristaniada.tripod.com  http://pegasialwriters.tripod.com
Sponsored content




MesazhTitulli: Re: DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN    

Mbrapsht nė krye Shko poshtė
 
DREJTSHKRIMI LUMTURI NDJEN KUR E SHKRUAN BUKUR GJUHEN
Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
Bashkimi Kombėtar :: Arti dhe kultura :: Gjuha dhe Letėrsia Shqiptare-
Kėrce tek: